Kalkulator Rekompensaty za Koszty Odzyskiwania Należności

Oblicz wysokość rekompensaty 40, 70 lub 100 EUR zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Oblicz swoją rekompensatę

Aktualny kurs można sprawdzić na stronie NBP. Użyj kursu z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności.

Wysokość rekompensaty

0 PLN

0 EUR

Czym jest rekompensata za koszty odzyskiwania należności?

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności to stała kwota pieniężna, którą wierzyciel może żądać od dłużnika w przypadku opóźnienia w płatności za towary lub usługi w transakcjach handlowych. Jest to uprawnienie wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

Najważniejszą cechą tej rekompensaty jest to, że wierzyciel nie musi udowadniać, że poniósł rzeczywiste koszty związane z odzyskiwaniem należności. Kwota jest ustalona odgórnie i zależy wyłącznie od wysokości niespłaconej należności.

Wysokość rekompensaty

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wysokość rekompensaty uzależniona jest od wartości należności:

Wartość należności Rekompensata w EUR Przykładowa kwota w PLN
Do 5 000 PLN 40 EUR ok. 168,62 PLN (kurs 4,2155)
Od 5 000 PLN do 49 999,99 PLN 70 EUR ok. 295,09 PLN (kurs 4,2155)
50 000 PLN i więcej 100 EUR ok. 421,55 PLN (kurs 4,2155)

Ważne: Kwoty rekompensaty są wyrażone w euro, ale wierzyciel może żądać ich równowartości w złotych. Przeliczenia dokonuje się według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne.

Jak obliczyć rekompensatę krok po kroku?

  1. Ustal wartość należności
    Określ dokładną kwotę niespłaconej należności w złotych polskich. To podstawa do ustalenia odpowiedniego przedziału rekompensaty.
  2. Sprawdź kurs euro
    Znajdź średni kurs EUR/PLN z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności płatności. Kurs można znaleźć na stronie NBP w tabelach kursów średnich.
  3. Określ wysokość rekompensaty w euro
    W zależności od wartości należności: 40 EUR (do 5 000 PLN), 70 EUR (5 000-49 999,99 PLN), lub 100 EUR (od 50 000 PLN).
  4. Przelicz na złote
    Pomnóż odpowiednią kwotę w euro przez ustalony kurs NBP. To jest kwota, której możesz żądać od dłużnika.

Przykład praktyczny

Sprzedałeś towar o wartości 8 500 PLN. Termin płatności upłynął w lutym 2026 roku. Sprawdzasz kurs NBP z ostatniego dnia roboczego stycznia 2026 roku, który wynosił 4,2155 PLN za 1 EUR.

Ponieważ należność mieści się w przedziale 5 000-50 000 PLN, przysługuje Ci rekompensata w wysokości 70 EUR. Po przeliczeniu: 70 × 4,2155 = 295,09 PLN. To właśnie tę kwotę możesz doliczyć do swojego roszczenia wobec dłużnika.

Kiedy przysługuje rekompensata?

Warunki formalne

Rekompensata przysługuje automatycznie, gdy spełnione są następujące warunki:

  • Istnieje transakcja handlowa między przedsiębiorcami (B2B)
  • Wierzyciel wykonał swoje zobowiązanie (dostarczył towar lub wykonał usługę)
  • Dłużnik nie zapłacił w określonym terminie
  • Termin płatności był określony w umowie lub wynika z przepisów

Ograniczenia

Rekompensata nie przysługuje w przypadku:

  • Transakcji z konsumentami (B2C) – ustawa nie ma zastosowania
  • Gdy wierzyciel nie spełnił swoich zobowiązań umownych
  • Gdy opóźnienie jest uzasadnione okolicznościami leżącymi po stronie wierzyciela

Jak dochodzić rekompensaty?

Pozasądowe dochodzenie

Możesz rozpocząć od wysłania do dłużnika pisemnego wezwania do zapłaty, w którym:

  • Przypominasz o istniejącej zaległości i jej wysokości
  • Informujesz o przysługującej rekompensacie za koszty odzyskiwania należności
  • Wskazujesz dokładną kwotę rekompensaty (w PLN)
  • Określasz termin zapłaty całości należności (dług + rekompensata)

Dochodzenie sądowe

Jeśli dłużnik nie reaguje na wezwanie, możesz skierować sprawę do sądu. W pozwie uwzględnij:

  • Kwotę główną długu
  • Rekompensatę za koszty odzyskiwania należności
  • Odsetki za opóźnienie
  • Ewentualne dodatkowe koszty windykacji przekraczające rekompensatę (jeśli je udowodnisz)

Uwaga: Rekompensata jest niezależna od odsetek za opóźnienie i innych kosztów. Jeśli poniosłeś wyższe koszty windykacji (np. koszty kancelarii prawnej), możesz dochodzić ich nadwyżki ponad kwotę rekompensaty, ale w tym przypadku musisz udowodnić ich wysokość.

Często zadawane pytania

Czy muszę udowadniać, że poniosłem koszty windykacji?

Nie. To jest kluczowa zaleta tej rekompensaty. Kwota 40, 70 lub 100 EUR przysługuje automatycznie, bez konieczności przedstawiania dowodów na poniesione koszty.

Czy mogę żądać rekompensaty od konsumenta?

Nie. Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych dotyczy wyłącznie transakcji B2B, czyli między przedsiębiorcami. Nie stosuje się jej w relacjach przedsiębiorca-konsument.

Czy rekompensata przysługuje za każdą fakturę osobno?

Tak. Rekompensata przysługuje od każdej niezapłaconej w terminie transakcji. Jeśli masz trzy nieopłacone faktury, możesz żądać rekompensaty za każdą z nich osobno, w zależności od ich wartości.

Czy rekompensata podlega opodatkowaniu VAT?

Nie. Rekompensata za koszty odzyskiwania należności nie jest objęta podatkiem VAT. Jest to odszkodowanie o charakterze szczególnym, które nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług.

Jaki kurs euro zastosować, jeśli należność była wymagalna np. 15 lutego?

Należy zastosować średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego stycznia (miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności). Nie ma znaczenia konkretny dzień lutego, w którym nastąpiła wymagalność.

Czy można żądać więcej niż 40/70/100 EUR?

Bezpośrednio w ramach tej rekompensaty nie. Jednak jeśli rzeczywiste koszty windykacji są wyższe (np. zapłaciłeś kancelarii prawnej lub firmie windykacyjnej), możesz dochodzić zwrotu tych kosztów jako odrębnego roszczenia, ale wtedy musisz udowodnić ich wysokość. Kwota rekompensaty zostanie od nich odjęta.

Czy rekompensacja może być wyższa niż sam dług?

Teoretycznie tak, choć jest to rzadka sytuacja. Jeśli np. dług wynosi 100 PLN (mniej niż 5 000 PLN), to rekompensata wyniesie około 168 PLN (40 EUR × aktualny kurs). Wysokość rekompensaty nie jest limitowana wartością długu głównego.

Różnice między rekompensatą a innymi roszczeniami

Rodzaj roszczenia Czy trzeba udowadniać? Jak się oblicza?
Rekompensata 40/70/100 EUR Nie Stała kwota zależna od wartości długu
Odsetki za opóźnienie Nie Procent od kwoty długu × liczba dni opóźnienia
Rzeczywiste koszty windykacji Tak Faktyczne wydatki minus rekompensata
Koszty sądowe Tak Według przepisów o kosztach sądowych

Aspekty księgowe i podatkowe

Ewidencja u wierzyciela

Otrzymaną rekompensatę wierzyciel księguje jako pozostałe przychody operacyjne. Stanowi ona dla wierzyciela przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Ewidencja u dłużnika

Zapłacona rekompensata jest dla dłużnika kosztem uzyskania przychodu i powinna zostać ujęta jako pozostałe koszty operacyjne. Stanowi ona koszt podatkowy.

VAT

Rekompensata nie podlega opodatkowaniu VAT ani po stronie wierzyciela, ani dłużnika. Nie jest to wynagrodzenie za świadczenie usług, lecz odszkodowanie o charakterze szczególnym.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U. 2023 poz. 1790 t.j.)
  2. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych
  3. Narodowy Bank Polski, Tabele kursów średnich, https://nbp.pl/statystyka-i-sprawozdawczosc/kursy/
  4. Art. 359 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 2023 poz. 1610 t.j.)
  5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18, dotyczący zasad naliczania rekompensaty

Podobne wpisy