Kalkulator legarów tarasowych
Policz regularne linie legarów, dodaj podwójne podpory pod łączeniami desek i porównaj metry bieżące z rzeczywistym rozkrojem odcinków handlowych.
Oblicz układ legarów tarasowych
Od danych do świadomej decyzji
- Dane
- Obliczenie
- Wykres
- Decyzja
Rozstaw legarów zaczyna się od kierunku desek
Deski zwykle biegną prostopadle do legarów
W przykładzie legary mają po 5 m i biegną wzdłuż dłuższego boku tarasu. Deski układają się poprzecznie do nich, na szerokości 4 m. To właśnie wymiar prostopadły do legarów dzielimy przez dopuszczalny rozstaw.
Jeśli obrócisz deski o 90°, zmienią się zarówno długość każdej linii legara, jak i liczba linii. Dla tego samego tarasu legary mogłyby mieć po 4 m, a rozstaw byłby dzielony na długości 5 m. Porównanie obu kierunków pomaga ocenić liczbę połączeń, odpady i wygląd.
Deski układane po skosie mają większą rozpiętość między podporami niż deski prostopadłe. Część producentów wymaga wtedy zmniejszenia osiowego rozstawu legarów. Nie wpisuj 40 cm tylko dlatego, że sprawdziło się przy układzie prostym.
Czterdzieści centymetrów to wartość maksymalna z instrukcji, nie cel do przekroczenia
Rozstaw zależy od materiału, grubości i profilu deski, kierunku montażu, obciążeń oraz rodzaju legara. Dla jednego kompozytu producent może podawać 35 cm, a dla konkretnej deski drewnianej inny wymiar. Kalkulator nie wybiera tej wartości za użytkownika.
Osiowy rozstaw mierzy się od środka jednego legara do środka kolejnego. Nie jest to wolna szczelina między ich krawędziami. Przy legarze szerokim na 50 mm pomylenie obu definicji przesunęłoby osie o pełną szerokość elementu.
Jeżeli karta dopuszcza maksymalnie 40 cm, rzeczywisty rozstaw może wyjść mniejszy po równym podziale szerokości. Kalkulator wyznacza najmniejszą liczbę równych pól, która nie przekroczy wpisanego limitu.
Łączenie czołowe desek może dodać całe linie legarów
Gdy dwa końce desek spotykają się w jednym przekroju tarasu, każdy koniec często musi mieć własne podparcie i osobny klips. Instrukcja Gamrat WPC pokazuje połączenie czołowe na dwóch oddzielnych legarach z wymaganą dylatacją.
Jedna ciągła linia takich połączeń oznacza zwykle jeden dodatkowy legar obok regularnej linii. Pole w formularzu „dodatkowe linie podwójnego podparcia” pozwala doliczyć ten element. Liczbę trzeba ustalić z rozkładu długości desek.
Nie każdy system wymaga identycznego detalu. Thermory wskazuje, że deski z fabrycznym połączeniem końcowym end-matching mogą być łączone poza legarem w przewidzianym systemie. Zasada produktu ma pierwszeństwo przed ogólnym założeniem o podwójnej podporze.
Taras 5 × 4 m potrzebuje 11 regularnych linii legarów
Dziesięć odstępów daje jedenaście podpór liniowych
Dzielimy 4 m przez 0,40 m i otrzymujemy dokładnie 10 pól między legarami. Do zamknięcia dziesięciu pól potrzeba jedenastu linii: pierwszej przy jednej krawędzi, dziewięciu wewnętrznych i ostatniej przy drugiej krawędzi.
To podobna zasada jak z prętami ogrodzenia: dziesięć przerw nie powstanie z dziesięciu prętów, tylko z jedenastu. Pominięcie „+1” zostawiłoby skraj desek bez prawidłowego podparcia albo zwiększyło rozstaw ponad 40 cm.
Jeżeli szerokość wynosiłaby 4,10 m, ceil(4,10/0,40) daje 11 pól, a więc 12 linii. Rzeczywisty równy rozstaw wyniósłby 4,10/11 = 37,27 cm, czyli pozostałby poniżej limitu.
Jedenaście linii po 5 m daje 55 m bieżących
Każda regularna linia biegnie przez długość 5 m. Bez dodatkowych podwójnych podpór łączna długość wynosi 11 × 5 = 55 m. Jest to długość wbudowana, a nie długość materiału kupionego w sklepie.
Jeśli rozkład desek wymaga jednej dodatkowej linii przy połączeniu czołowym, łączna długość rośnie do 12 × 5 = 60 m. Dwie takie osie dają 65 m. Każda dodatkowa linia wpływa również na podpory, klipsy i mocowania.
Do 55 m nie dodaje się szerokości samego legara. Metry bieżące opisują długość elementów. Przekrój legara służy do sprawdzenia nośności i rozstawu podpór, nie do mnożenia przez pole tarasu.
Odcinki po 3 m dają 22 sztuki bazowo i 25 z rezerwą
Jedna linia 5 m nie powstanie z jednego odcinka 3 m. Konserwatywny rachunek zakłada dwa odcinki na każdą linię: 3 m + 2 m. Jedenaście linii wymaga więc 22 sztuk przed rezerwą.
W samym podziale 55/3 wychodzi 18,33, czyli 19 odcinków. To teoretyczne minimum długości, które zakłada niemal idealne wykorzystanie wszystkich docinek i pozwala na dowolne łączenie. Nie mówi, gdzie wypadną połączenia ani czy każdy styk ma podporę.
Kalkulator celowo pokazuje oba podejścia na wykresie, a wynik zakupu opiera na bezpieczniejszym wariancie dwóch sztuk na każdą linię. Po 10% rezerwy ceil(22 × 1,10) daje 25 odcinków, czyli 75 m materiału. Dokładny plan cięcia może tę liczbę obniżyć.
| Etap | Obliczenie | Wynik |
|---|---|---|
| Regularne linie | ceil(4/0,40)+1 | 11 |
| Długość wbudowana | 11 × 5 | 55 m |
| Minimum tylko z sumy metrów | ceil(55/3) | 19 odcinków |
| Konserwatywnie na każdą linię | 11 × ceil(5/3) | 22 odcinki |
| Po rezerwie 10% | ceil(22 × 1,10) | 25 odcinków |
| Długość zakupu | 25 × 3 | 75 m |
Rozkrój legarów musi wskazać każde połączenie
Styk dwóch odcinków nie może wisieć między podporami
Legar składany z dwóch części potrzebuje zaprojektowanego oparcia i połączenia. Na konstrukcji wspornikowej styk powinien wypaść nad podporą lub rozwiązaniem dopuszczonym przez system. Na betonowym podłożu sposób kotwienia również wynika z profilu i instrukcji.
W jedenastu sąsiednich liniach nie warto ustawiać wszystkich styków w jednej prostej bez sprawdzenia konstrukcji. Przesunięcie połączeń może rozłożyć słabsze miejsca i lepiej wykorzystać odcięte fragmenty, ale wymaga rysunku z położeniem podpór.
Jeśli odcinek 1 m pozostały z pierwszej linii ma trafić do kolejnej, trzeba sprawdzić dopuszczalną minimalną długość segmentu i możliwość jego solidnego podparcia. Sama równość sumy metrów nie gwarantuje poprawnego układu.
Inna długość handlowa może radykalnie zmniejszyć odpady
Dla linii 5 m odcinki 3 m tworzą 1 m odpadu przy prostym układzie 3 + 2. Odcinek handlowy 5 m pozwoliłby wykonać każdą linię bez łączenia, a 2,5 m dałby dokładnie dwie części na linię bez odpadu, jeśli taki produkt istnieje i jest dopuszczony.
Porównaj warianty nie tylko ceną metra. Dłuższe elementy wymagają transportu i miejsca manewrowego; krótsze zwiększają liczbę styków, podpór oraz łączników. Czas montażu także ma wartość.
Przy zakupie kilku długości można zoptymalizować rozkrój. Kalkulator przyjmuje jedną długość handlową, więc bardziej złożony plan najlepiej rozpisać w tabeli odcinków i sprawdzić dla każdej linii.
Rezerwa nie zastępuje planu podwójnych legarów
Dodatkowe linie pod łączeniami desek są elementem konstrukcji rusztu, a nie odpadem. Powinny zostać doliczone przed procentową rezerwą. W przeciwnym razie 10% może przypadkiem wystarczyć w jednym projekcie, a w innym zabraknie dokładnie tam, gdzie trzeba podwójnego podparcia.
Rezerwa obejmuje błędy cięcia, selekcję uszkodzonych odcinków i niewielkie korekty. Nie powinna maskować nieznanej liczby łączeń desek, schodów, obrzeży czy ram wokół słupów.
Najpierw rozrysuj regularną siatkę, potem dodaj podwójne podpory, ramy i wzmocnienia, następnie zaplanuj cięcie z długości handlowych, a procent zachowaj na końcu. Taka kolejność daje liczbę, którą można skontrolować.
Legary działają razem z podporami, odwodnieniem i mocowaniem desek
Rozstaw podpór pod legarem jest innym wymiarem niż rozstaw legarów
Czterdzieści centymetrów opisuje odległość między liniami pod deskami. Odległość między wspornikami wzdłuż jednego legara zależy od jego materiału, wysokości, szerokości, orientacji przekroju i obciążenia. Tych dwóch siatek nie wolno utożsamiać.
Niski legar kompozytowy przeznaczony na pełne podłoże może nie nadawać się do swobodnego przęsła między wysokimi wspornikami. Legar aluminiowy ma inne możliwości. Karta systemu powinna podać dopuszczalny rozstaw podpór oraz sposób mocowania.
Kalkulator nie liczy wsporników. Można je policzyć dopiero po wybraniu profilu legara, położeniu styków i maksymalnym rozstawie podpór. Pod każdym łączeniem oraz w strefach brzegowych mogą być potrzebne dodatkowe punkty.
Woda musi odpływać spod tarasu, a drewno wysychać
Podkonstrukcja nie powinna tworzyć tamy na kierunku spadku. Woda potrzebuje drogi do odpływu, a przestrzeń pod deskami wentylacji. Zabudowanie boków bez otworów może zatrzymywać wilgoć i liście.
Thermory zaleca podkonstrukcję o trwałości odpowiadającej deskom oraz zachowanie wentylowanych szczelin. Na drewnianym legarze taśma ochronna może ograniczyć wodę stojącą na górnej powierzchni, ale musi być częścią prawidłowego detalu.
Legarów nie układa się bezpośrednio w kałuży ani na niestabilnym gruncie. Podłoże, izolacja dachu lub tarasu oraz system wsporników muszą przenieść obciążenia i pozwolić na kontrolowany odpływ.
Klipsy, wkręty i dylatacje liczy się z układu desek
Każde skrzyżowanie deski z legarem może potrzebować klipsa albo określonej liczby wkrętów. Do policzenia mocowań trzeba znać szerokość deski, szczelinę, liczbę rzędów i rodzaj systemu. Sama liczba jedenastu linii nie wystarcza.
Końce desek przy połączeniu czołowym mocuje się oddzielnie, jeśli wymaga tego instrukcja. Dylatacje przy ścianach i między końcami desek zależą od materiału, długości, temperatury i systemu. Gamrat WPC pokazuje osobne podpory i szczelinę w swoim detalu.
Przed zamówieniem przygotuj jeden rysunek pokazujący kierunek desek, jedenaście regularnych linii, dodatkowe legary przy stykach, podpory, ramy wokół przeszkód oraz położenie klipsów startowych. Dopiero ten szkic zamienia 25 odcinków w wykonalny plan.
Najczęstsze pytania
Dlaczego przy dziesięciu odstępach potrzeba jedenastu legarów?
Każdy ciąg odstępów ma podporę na obu końcach. Dziesięć pól po 40 cm zamyka pierwsza i ostatnia linia, więc łącznie jest ich jedenaście.
Czy 40 cm mierzy się między krawędziami legarów?
Zwykle nie. Rozstaw osiowy mierzy się od środka do środka. Wpisz wartość i sposób pomiaru z instrukcji konkretnej deski oraz rusztu.
Dlaczego nie wystarczy ceil(55/3) = 19 odcinków?
Dziewiętnaście to minimum samych metrów bez planu cięcia. Nie gwarantuje podparcia styków ani dopuszczalnej długości fragmentów. Kalkulator pokazuje bezpieczniejszy wariant na każdą linię.
Czy każdy styk końców desek wymaga dwóch legarów?
Zależy od systemu. Gamrat WPC wymaga oddzielnego podparcia obu końców, a niektóre deski z połączeniem end-matching mogą mieć inny detal. Sprawdź instrukcję.
Czy po obróceniu desek wynik się zmieni?
Tak. Zmienia się kierunek legarów, ich długość i wymiar dzielony przez rozstaw. Warto policzyć oba warianty i porównać odpady oraz liczbę połączeń.
Czy kalkulator liczy wsporniki pod legarami?
Nie. Rozstaw wsporników wzdłuż legara zależy od jego profilu i obciążenia. Dodatkowe podpory są potrzebne także przy stykach i niektórych krawędziach.
Czy mogę użyć docinka 1 m w następnej linii?
Tylko jeśli ma dopuszczalną długość, jest prawidłowo podparty i pasuje do planu połączeń. Nie zakładaj automatycznie pełnego wykorzystania każdego odpadu.
Czy 10% rezerwy jest obowiązkowe?
Nie. To przykład na błędy cięcia i selekcję materiału. Najpierw dodaj wszystkie konstrukcyjne legary, potem wykonaj rozkrój, a rezerwę zastosuj na końcu.
Czy wynik zawiera klipsy i wkręty?
Nie. Do ich obliczenia potrzebne są rzędy desek, szczeliny i system mocowania. Każde skrzyżowanie deski z legarem może tworzyć punkt mocowania.
Źródła i dalsza lektura
- Gamrat WPC. (2025). Wytyczne montażu desek tarasowych — podwójne legary przy łączeniu czołowym.
- Thermory. (2024). Decking Boards Installation Guide.
- Thermory. (n.d.). Installation and care of decking boards.
- Liderwood. (n.d.). Montaż desek kompozytowych krok po kroku.