Kalkulator przepływu nawadniania

Wydajność emitera jest podawana dla określonych warunków pracy

Na kroplowniku lub w karcie linii można znaleźć wartość, na przykład 2 l/h. Oznacza ona objętość wypływającą z jednego punktu w ciągu godziny przy warunkach przewidzianych przez producenta. Nie jest to przepływ całego przewodu.

Dla emitera bez kompensacji ciśnienia wypływ może zmieniać się wraz z ciśnieniem. Model kompensacyjny utrzymuje wartość w określonym zakresie, ale również ma granice pracy. Do pola należy przepisać wydajność odpowiadającą użytemu produktowi i planowanemu ciśnieniu.

Jeśli na roślinę przypadają dwa kroplowniki, oba liczą się jako osobne emitery. Taśma z kroplownikiem co 20 cm na odcinku 100 m ma około 500 punktów wypływu, lecz rzeczywistą liczbę trzeba ustalić z długości odcinków i rozmieszczenia otworów.

Liczba stref oznacza tylko sekcje otwarte w tej samej chwili

Jeżeli jedna strefa ma 120 emiterów, a zawór uruchamia tylko ją, wpisujemy 120 emiterów i jedną strefę. Gdy dwie identyczne strefy pracują jednocześnie, przepływ źródła jest podwójny, więc liczba stref wynosi dwa.

Sekcje uruchamiane kolejno nie sumują się w przepływie chwilowym. Cztery strefy pracujące po 45 minut jedna po drugiej nadal wymagają przepływu jednej strefy, ale cały program trwa 180 minut i zużywa czterokrotnie więcej wody.

Mnożenie liczby stref zakłada, że każda z nich ma taką samą liczbę emiterów i taką samą wydajność. Jeśli jedna sekcja ma 80 kroplowników po 2 l/h, a druga 50 po 4 l/h, ich przepływy oblicza się osobno: 160 l/h oraz 200 l/h, a przy wspólnej pracy sumuje do 360 l/h.

Czas w minutach jest częścią godziny

Cykl 45 minut trwa 45/60 = 0,75 godziny. Mnożymy 240 l/h przez 0,75 h i otrzymujemy 180 l. Jednostka czasu skraca się, a wynikiem są litry.

Każdy z 120 identycznie pracujących emiterów poda w tym czasie 2 × 0,75 = 1,5 l. Pomnożenie 1,5 l przez 120 ponownie daje 180 l, co stanowi prostą kontrolę rachunku.

Wykres narastania objętości pokazuje linię prostą, ponieważ model zakłada stały przepływ. Po 15 minutach będzie to 60 l, po 30 minutach 120 l, a po 45 minutach 180 l. Spadek ciśnienia w czasie opróżniania zbiornika grawitacyjnego mógłby sprawić, że rzeczywista linia nie będzie prosta.

Ciśnienie spada wzdłuż przewodu i zmienia się wraz z wysokością terenu

Przepływ w rurze powoduje straty ciśnienia. Im dłuższy i węższy przewód oraz im większy łączny przepływ, tym trudniej utrzymać te same warunki na początku i na końcu linii. Dobór średnic i maksymalnych długości powinien wynikać z dokumentacji systemu lub projektu hydraulicznego.

Podejście pod górę dodatkowo obniża dostępne ciśnienie, a zejście w dół może je zwiększać. Emitery kompensacyjne ograniczają wpływ takich zmian tylko w swoim zakresie roboczym. Poza nim ich wypływ również może być niewłaściwy.

Jednoczesne otwarcie kolejnej strefy zmienia punkt pracy całej instalacji. Nie można zakładać, że dwa razy więcej emiterów zawsze da dokładnie dwa razy większy przepływ, jeśli źródło i przewody nie są w stanie utrzymać ciśnienia.

Zabrudzenie i różnice między emiterami obniżają równomierność

Wąskie kanały kroplowników są podatne na zatykanie cząstkami i osadami. Filtr dobiera się zgodnie z wymaganiami producenta, a płukanie oraz kontrolę prowadzi w sposób odpowiedni dla instalacji i jakości wody.

Jeden drożny emiter przy wejściu nie reprezentuje całej strefy. Warto pobrać wodę w tym samym czasie z kilku punktów: blisko początku, w środku i na końcu różnych linii. Porównanie objętości ujawnia miejsca o wyraźnie niższym lub wyższym wypływie.

Średnia z pomiarów może zgadzać się z 2 l/h, mimo że część roślin otrzymuje za mało wody. Dlatego kontrola powinna obejmować także najniższe wyniki i rozrzut, a nie tylko sumę z wodomierza.

Prosty test objętości pokazuje rzeczywiste l/h

Pod wybranymi emiterami ustawia się jednakowe naczynia i uruchamia strefę na znany czas, na przykład 15 minut. Jeśli zebrano 0,5 l, przeliczenie na godzinę daje 0,5 × 60/15 = 2 l/h. Pomiar należy wykonać w normalnych warunkach ciśnienia.

Dla taśmy, której pojedynczych punktów nie da się wygodnie odseparować, można zmierzyć przepływ całego odcinka lub zmianę wskazania wodomierza. Trzeba odjąć inne równocześnie działające odbiorniki i uwzględnić czas napełnienia przewodów.

Po naprawie, zmianie filtra, rozbudowie strefy lub regulacji ciśnienia test warto powtórzyć. Zapis wyników z tych samych punktów ułatwia zauważenie stopniowego pogorszenia, zanim różnice staną się widoczne na roślinach.

Objętość wody nie wyznacza sama częstotliwości podlewania

Cel 180 l odpowiada na pytanie o ilość w systemie, ale nie mówi, czy taka dawka jest odpowiednia dla uprawy. Potrzeby zależą od roślin, fazy rozwoju, pogody, gleby, głębokości korzeni, udziału zwilżanej powierzchni i wcześniejszej wilgotności.

Sto osiemdziesiąt litrów na 120 emiterów oznacza średnio 1,5 l na punkt. Aby przeliczyć to na milimetry opadu, potrzebna jest jeszcze powierzchnia, na którą rozkłada się woda. Jeden litr na metr kwadratowy odpowiada jednemu milimetrowi, ale w nawadnianiu kroplowym zwilżana powierzchnia może być znacznie mniejsza niż całe pole.

Kalkulację przepływu należy więc łączyć z osobnym harmonogramem nawadniania i obserwacją gleby. Projekt większej instalacji powinien uwzględniać hydraulikę, filtrację, jakość wody i zapotrzebowanie szczytowe, a nie tylko mnożenie liczby kroplowników.

• policz emitery w jednej strefie
• mnoż tylko strefy otwarte jednocześnie
• sprawdź wymagany przepływ również w l/min
• zmierz wypływ w kilku miejscach działającej linii
• ustal czas podlewania na podstawie potrzeb roślin i gleby