Kalkulator Samozatrudnienia 2026
Oblicz dochód netto, składki ZUS i podatki dla działalności gospodarczej
Dane podstawowe
Forma opodatkowania
Rodzaj składek ZUS
Dodatkowe opcje
Wyniki obliczeń
Twoje wynagrodzenie netto miesięcznie
Przychód
Koszty działalności
Składki ZUS
Składka zdrowotna
Podatek dochodowy
Całkowite obciążenia
Co oznacza ten wynik?
Szczegóły obliczeń
Przewodnik po samozatrudnieniu w Polsce
Czym jest samozatrudnienie?
Samozatrudnienie to prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej, w której świadczysz usługi lub sprzedajesz produkty na własny rachunek. W Polsce najpopularniejszą formą samozatrudnienia jest działalność gospodarcza B2B, gdzie przedsiębiorca wystawia faktury swoim klientom i samodzielnie odprowadza składki oraz podatki.
Formy opodatkowania dla samozatrudnionych w 2026
| Forma opodatkowania | Stawka podatkowa | Najlepsze dla | Koszty uzyskania przychodów |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa | 12% do 120 000 zł 32% powyżej |
Niższe i średnie przychody z wysokimi kosztami | Faktyczne koszty |
| Podatek liniowy | 19% bez względu na wysokość | Wysokie przychody, niskie koszty | Faktyczne koszty |
| Ryczałt | 2%-17% (zależy od branży) | Usługi IT, konsulting (często 12%) | Brak możliwości odliczania |
Rodzaje składek ZUS w 2026
Duży ZUS (1926,77 zł/mies.) – standardowe składki dla przedsiębiorców oparte na podstawie 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (5652 zł). Obejmują:
- Składka emerytalna (19,52%): 1103,27 zł
- Składka rentowa (8%): 452,16 zł
- Składka chorobowa – dobrowolna (2,45%): 138,47 zł
- Składka wypadkowa (1,67%): 94,39 zł
- Fundusz Pracy (2,45%): 138,47 zł
Preferencyjny ZUS (456,19 zł/mies.) – ulga dla nowych przedsiębiorców przez pierwsze 24 miesiące działalności. Podstawa: 30% minimalnego wynagrodzenia (1441,80 zł).
Mały ZUS Plus – dla przedsiębiorców z niższymi dochodami. Podstawa wymiaru składek zależy od dochodu z poprzedniego roku i mieści się w przedziale 1441,80 zł – 5652 zł. Odpowiednie składki wynoszą od 456 zł do 1927 zł miesięcznie.
Uwaga: Od 1 lutego 2026 minimalna składka zdrowotna wzrasta do 432,54 zł miesięcznie (9% × 4806 zł). To wzrost o 37% w porównaniu do 2025 roku.
Jak wybrać najlepszą formę opodatkowania?
Wybierz skalę podatkową jeśli:
- Twoje roczne przychody nie przekraczają 120 000 zł
- Masz wysokie koszty uzyskania przychodów (powyżej 40% przychodów)
- Chcesz rozliczać się wspólnie z małżonkiem
Wybierz podatek liniowy jeśli:
- Twoje przychody przekraczają 120 000 zł rocznie
- Masz stosunkowo niskie koszty działalności
- Cenisz prostotę rozliczeń i stałą stawkę 19%
Wybierz ryczałt jeśli:
- Świadczysz usługi IT lub konsultingowe (stawka 12%)
- Masz bardzo niskie koszty działalności
- Chcesz najprostsze rozliczenia bez księgowości kosztów
Samozatrudnienie vs Umowa o Pracę
| Kryterium | Samozatrudnienie (B2B) | Umowa o Pracę |
|---|---|---|
| Elastyczność | Pełna swoboda w wyborze klientów i godzin pracy | Ustalony czas pracy i podległość pracodawcy |
| Składki ZUS | Płacisz sam – od 456 zł do 1927 zł | Pracodawca płaci większość składek |
| Urlop | Brak płatnego urlopu | 20-26 dni płatnego urlopu rocznie |
| Zwolnienie lekarskie | Tylko z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym | Płatne zwolnienia od 1. dnia |
| Wysokość wynagrodzenia | Zwykle wyższa stawka za usługi | Niższa, ale stabilniejsza |
| Koszty podatkowe | Możliwość odliczania kosztów działalności | Brak możliwości odliczeń |
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile wynosi minimalny ZUS dla przedsiębiorcy w 2026?
Preferencyjny ZUS (dla nowych firm przez 24 miesiące) wynosi 456,19 zł miesięcznie. Standardowy „duży ZUS” to 1926,77 zł miesięcznie. Do tego dochodzi składka zdrowotna minimum 432,54 zł.
Czy mogę łączyć samozatrudnienie z umową o pracę?
Tak, możesz prowadzić działalność gospodarczą jednocześnie pracując na etacie. Jeśli opłacasz składki ZUS z umowy o pracę od podstawy minimum 5652 zł, możesz być zwolniony z opłacania składek społecznych z działalności gospodarczej i płacić tylko składkę zdrowotną.
Kiedy mogę skorzystać z preferencyjnego ZUS?
Preferencyjny ZUS przysługuje przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności gospodarczej. Nie możesz z niego skorzystać, jeśli prowadziłeś działalność w ciągu ostatnich 60 miesięcy.
Co to jest Mały ZUS Plus i kto może z niego skorzystać?
Mały ZUS Plus to ulga dla przedsiębiorców, których przychody w poprzednim roku nie przekroczyły 120 000 zł (dla większości branż). Składki są liczone od rzeczywistego dochodu, ale nie mogą być niższe niż przy preferencyjnym ZUS (456 zł) ani wyższe niż duży ZUS (1927 zł).
Czy ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe?
Nie, ubezpieczenie chorobowe dla przedsiębiorców jest dobrowolne. Jeśli się na nie zdecydujesz, zapłacisz dodatkowe 138,47 zł miesięcznie (przy dużym ZUS) lub 35,32 zł (przy preferencyjnym ZUS), ale zyskasz prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego.
Jak zmienić formę opodatkowania?
Wyboru formy opodatkowania dokonujesz przy rozpoczęciu działalności. Zmiana jest możliwa raz w roku – musisz złożyć odpowiednie zawiadomienie do urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, lub do końca roku podatkowego na rok następny.
Jakie koszty mogę odliczyć prowadząc działalność gospodarczą?
Przy skali podatkowej i podatku liniowym możesz odliczać wszystkie koszty bezpośrednio związane z prowadzeniem działalności: wynajem biura, sprzęt, oprogramowanie, przejazdy służbowe, szkolenia, Internet, telefon. Przy ryczałcie nie odliczasz kosztów – stąd niższa stawka procentowa.
Wskazówka: Przed podjęciem decyzji o formie opodatkowania warto skonsultować się z doradcą podatkowym, który pomoże dobrać najkorzystniejszą opcję do Twojej sytuacji.
Źródła
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2026 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Monitor Polski, 2025.
- Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. Dz.U. 2025.
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. 2024 poz. 497 z późn. zm.).
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. 2024 poz. 226 z późn. zm.).
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. 2024 poz. 146 z późn. zm.).
- Symfonia. Składki ZUS w 2026 r. dla przedsiębiorców – ile wyniosą? symfonia.pl, 2025.